Backend, sistem tasarımı, PostgreSQL, Redis, Laravel ve AI-destekli mühendislik üzerine Türkçe notlar ve geliştirici araçları.https://sade.dev/tr-TRhttps://sade.dev/tr/systems/ardisik-numara-uretiminde-race-condition-ve-gap/https://sade.dev/tr/systems/ardisik-numara-uretiminde-race-condition-ve-gap/Yasal olarak ardışık ve boşluksuz numaraları paralel worker'larla üretmek: race condition ile gap'i birlikte çözen JIT rezervasyon kalıbı.Wed, 03 Jun 2026 00:00:00 GMTarchitectureproductionconcurrencyqueueidempotencySysteminfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/journal/mikroservise-ne-zaman-gecerim/https://sade.dev/tr/journal/mikroservise-ne-zaman-gecerim/Monolitten dağıtık mimariye geçişi haklı çıkaran ölçülmüş sinyaller — ve geçiş için henüz erken olduğunu söyleyen yaygın yanlış gerekçeler.Sat, 30 May 2026 00:00:00 GMTarchitecturemicroservicesdecisionsopinionJournalinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/journal/gitflow-mu-github-flow-mu/https://sade.dev/tr/journal/gitflow-mu-github-flow-mu/Branch stratejisi seçimini ürün modeli, sürüm sayısı ve deploy ritmine göre yapmanın pratik kriterleri — ve iki modelin yanlış yerde nasıl kırıldığı.Sat, 23 May 2026 00:00:00 GMTgitworkflowbranchingdecisionsopinionJournalinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/journal/projelere-neden-moduler-monolit-ile-basliyorum/https://sade.dev/tr/journal/projelere-neden-moduler-monolit-ile-basliyorum/Mikroservislere atlamadan önce tek deploy edilebilir bir uygulamada net modül sınırları kurmanın gerekçesi — ve bu kararı ne zaman bıraktığım.Sat, 23 May 2026 00:00:00 GMTarchitecturemodular-monolithdecisionsopinionJournalinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/journal/trunk-based-ne-zaman-geciyorum/https://sade.dev/tr/journal/trunk-based-ne-zaman-geciyorum/Yüksek frekanslı deploy yapan ekiplerde release branch'lerinin neden kırıldığı ve trunk-based'in ne kadarının disiplin olduğu — geçtiğim ve geçmediğim eşikler.Sat, 23 May 2026 00:00:00 GMTgitworkflowdeploydecisionsopinionJournalinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/systems/veri-yogunluklu-sistemler-kirilma-noktalari/https://sade.dev/tr/systems/veri-yogunluklu-sistemler-kirilma-noktalari/Veri yükü arttıkça boring mimari nerede kırılır? Working set, read replica, partitioning, yazma yükü ve ayrı veri katmanı — sıralı kırılma noktaları ve her birinin maliyeti.Wed, 20 May 2026 00:00:00 GMTpostgresqlarchitectureproductionscalingreplicationSysteminfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/journal/neden-boring-architecture/https://sade.dev/tr/journal/neden-boring-architecture/Yeni teknoloji peşinde koşmak yerine kanıtlanmış aletleri seçmenin pragmatik gerekçesi. Bu bir korkaklık değil, bir bütçe kararı.Fri, 15 May 2026 00:00:00 GMTarchitecturedecisionsopinionJournalinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/notes/shared-redis-namespace-izolasyonu/https://sade.dev/tr/notes/shared-redis-namespace-izolasyonu/Tek bir Redis instance birden çok proje arasında paylaşılırken key collision ve TTL kazalarından korunmak için kullandığım örüntü.Tue, 12 May 2026 00:00:00 GMTredisproductionarchitectureNoteinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/journal/ai-assisted-engineering-workflow/https://sade.dev/tr/journal/ai-assisted-engineering-workflow/Claude Code ve benzeri ajanları üretim kodunda güvenle kullanmak için takip ettiğim yedi kural — bir alaycı değil, bir disiplin manifestosu.Sun, 10 May 2026 00:00:00 GMTai-workflowproductivityopinionJournalinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/notes/pgbackrest-postgresql-backup-stratejisi/https://sade.dev/tr/notes/pgbackrest-postgresql-backup-stratejisi/pg_dump tek başına yedek değil. pgBackRest ile PITR destekli, sıkıştırılmış, doğrulanabilir yedek mimarisi.Fri, 08 May 2026 00:00:00 GMTpostgresqlbackupproductionpgbackrestNoteinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/notes/laravel-queue-production-yavaslama/https://sade.dev/tr/notes/laravel-queue-production-yavaslama/Laravel queue işçileri yerelde mükemmel, production'da yavaş. Geliştiricilerin gözden kaçırdığı en yaygın beş neden.Sun, 03 May 2026 00:00:00 GMTlaravelqueueproductionredisNoteinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/systems/tek-vps-coklu-proje-mimarisi/https://sade.dev/tr/systems/tek-vps-coklu-proje-mimarisi/Bir VPS, birden fazla bağımsız uygulama. Kubernetes yerine bilinçli minimalizm: kullanıcı izolasyonu, ayrı PHP-FPM pool, paylaşılan PostgreSQL/Redis, sade deploy.Thu, 30 Apr 2026 00:00:00 GMTvpsarchitecturenginxpostgresqlredisSysteminfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/notes/nginx-php-fpm-pool-ayrimi/https://sade.dev/tr/notes/nginx-php-fpm-pool-ayrimi/Aynı VPS üzerinde birden fazla PHP uygulaması çalıştırırken, tek bir PHP-FPM pool yerine uygulama başına ayrı pool tanımlamanın somut faydaları.Sun, 26 Apr 2026 00:00:00 GMTnginxphp-fpmproductionvpsNoteinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/systems/laravel-production-stack/https://sade.dev/tr/systems/laravel-production-stack/Nginx + PHP-FPM + Redis + PostgreSQL + Supervisor + Horizon ile production-grade bir Laravel kurulumu. Her bileşenin işi ve değiştirildiğinde ne kaybedileceği.Wed, 22 Apr 2026 00:00:00 GMTlaravelphpproductionarchitectureSysteminfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)https://sade.dev/tr/notes/pgbouncer-auth-query/https://sade.dev/tr/notes/pgbouncer-auth-query/pgBouncer kullanırken `userlist.txt` yerine `auth_query` ile dinamik kullanıcı doğrulamasının pratik yapılandırması.Sun, 19 Apr 2026 00:00:00 GMTpostgresqlpgbouncerproductionNoteinfo@muhammetsafak.com.tr (Muhammet Şafak)