Backend ve sistem mühendisliği üzerine bir not defteri.
Her yazının iskeleti
- 01Durum
- 02Kısıt
- 03Yaklaşım
- 04Tuzaklar
- 05Geçerlilik
Son yazılar41
Notlar, sistem yazıları ve günlük — tek akışta, tarih sırasıyla.
- Note6 bölüm
İndeks Yönetimi: Eksik Yavaşlatır, Fazlası Yazmayı Öldürür
Eksik indeks sorguyu yavaşlatır, gereğinden fazla indeks her yazma işlemini pahalılaştırır. Doğru dengeyi tahminle değil ölçümle kurmak.
- Note4 bölüm
Canlıda Sıfır Kesintiyle Şema Değiştirmek
Production'da kesinti yaratmadan migration almak: geri uyumlu adımlar, çok aşamalı kolon değişiklikleri ve tablo kilitlenmesini önleme.
- ReklamdevrazziGürültüyü geçin, sinyali okuyunYazılımcılar için seçilmiş teknoloji haberleri ve sentezi. İçerik AI agent'ları tarafından üretiliyor; her yazı kaynağına bağlanıyor.
- Note7 bölüm
Read/Write Splitting: Okuma ve Yazma Yükünü Ayırmak
Veritabanını büyütmeden önce: okuma trafiğini replica'lara taşımak, replication lag'in yarattığı tuzaklar ve ne zaman gerçekten gerektiği.
- Note6 bölüm
Redis Koymadan Önce: Doğru Cache Stratejisi
Cache eklemeden önce sorulması gereken sorular, cache invalidation'ın neden zor olduğu ve TTL ile tutarlılık arasındaki seçim.
- Journal5 bölüm
NoSQL Tuzağı: "Şeması Yok" Diye Başlamak
Şemasız başlamanın verdiği rahatlıkla NoSQL'e geçen projelerin er geç çarptığı tutarlılık ve veri bütünlüğü krizleri.
- Journal4 bölüm
PostgreSQL Her Şeye Yeter mi?
Ayrı arama motoru, kuyruk veya doküman DB'si eklemeden önce: PostgreSQL'in tek başına nereye kadar yettiği ve sınırının nerede başladığı.
- Journal4 bölüm
Bir Sistemin "Gereğinden Karmaşık" Olduğunu Gösteren Sinyaller
Kodun veya mimarinin gereksiz karmaşıklaştığını ele veren somut kırmızı çizgiler — ve sadeleştirmeye nereden başlanacağı.
- Note6 bölüm
Dış Servis Entegrasyonlarında Circuit Breaker
Kritik bir sistemi dış API'lere bağlarken: timeout, retry ve circuit breaker ile bir servisin çöküşünün tüm sistemi düşürmesini engellemek.
- Note7 bölüm
Serverless'a Geçiş Kararı: Cold-Start ve Vendor Lock-in
FaaS'a geçmeden önce: cold-start gecikmesinin gerçek maliyeti, vendor lock-in riski ve serverless'ın hangi iş yüklerinde kazandırdığı.
- Note6 bölüm
BFF Pattern: Mobil ve Web İçin Ayrı API Katmanı
Mobil ve web için ayrı API katmanları: tek API'yi her istemciye uydurmanın gizli maliyeti ve BFF'in ne zaman gerçekten gerektiği.
- Note7 bölüm
Senkron mu, Asenkron mu? HTTP ile Kuyruk Arasındaki Sınır
Bir işi HTTP isteğiyle anında mı yapmalı, kuyruğa mı atmalı? Yanıt süresi ve hata toleransı üzerinden karar çizgisi.
- System10 bölüm
Transactional Outbox: Dual-Write, At-Least-Once ve İdempotent Tüketim
Veritabanına yazıp event'i kuyruğa düşürememe: dual-write'ı outbox'la kapatmak, doğan at-least-once tekrarını idempotent tüketimle bastırmak ve alanı şifrelemek.
- Note5 bölüm
Event-Driven Mimari: Ne Zaman Kurtarır, Ne Zaman Karmaşıklaştırır?
Event'lerle gevşek bağ kurmanın bedeli: kazandırdığı esneklik ile sistem akışını takip edilemez hale getirme riski arasındaki denge.
- System6 bölüm
Çok Kümeli GitOps’ta Sıfır Statik Yetki
Uzun ömürlü kubeconfig ya da token olmadan çok kümeli GitOps. SPIFFE ID’ler, SPIRE’ın bastığı kısa ömürlü SVID’ler, trust-domain federasyonu — kurma sırası ve her adımın maliyeti.
- System7 bölüm
eBPF ile GPU FinOps
GPU harcaması neden cgroup ve cAdvisor metriklerine görünmez ve eBPF chargeback için GPU zamanını ve belleğini ekiplere nasıl atfeder — ve CUDA sınırındaki, DCGM’in kapatması gereken dürüst limit.
- Note5 bölüm
Dead-Letter Kuyruğunu Daha Kötü Yapmadan Replay Etmek
Kesinti sırasında DLQ doldu, geri istiyorsun. Naif replay kuyruğu yeniden zehirler ya da yan etkileri ikinci kez tetikler. Güvenli şekil: reset, dry-run, önce sandbox, select.
- System5 bölüm
Polyglot Bir Kuyrukta Dağıtık İzleme
Bir mesaj PHP, Go ve Python arasında donmuş bir envelope üzerinden geçiyor. Yolculuğunu tek bir OpenTelemetry trace’ine çevirmek — yeni alan ve çekirdek bağımlılığı olmadan — ve dürüst sınırı.
- Note4 bölüm
Şemayı Kuyruğun Kenarında Doğrulamak
Bir mesajın data'sı, kuyruğun kontrol etmeyeceği tipsiz bir sözleşmedir. Onu kenarda doğrula — üretici tarafında yayınlamadan önce, tüketici tarafında güvenlik ağı olarak.
- Journal4 bölüm
Mimari Kararların Çürüyor Çünkü Onları Hiçbir Şey Çalıştırmıyor
Bir wiki'ye yazılmış mimari karar bir dilektir. Zorlayamadığın sınırlar sessizce aşınır — diyagram kodla örtüşmeyi bırakana dek. Kuralı çalıştırılabilir yap.
- Note7 bölüm
Idempotency: Aynı Mesaj İki Kez Geldiğinde
At-least-once teslimat, bir handler'ın aynı mesajı iki kez göreceği anlamına gelir. Idempotency anahtarı, nereden geldiği ve çökmeden sağ çıkan dedupe.