HTTP Status Codes Reference

Nasıl Çalışır

HTTP durum kodları üç haneli, ilk hane sınıfı belirtir:

• 1xx — Informational: Sürüyor (nadiren görülür).
• 2xx — Success: İstek başarılı.
• 3xx — Redirection: İsteğin tamamlanması için istemcinin ek bir adım atması gerekir.
• 4xx — Client Error: İstekte sorun var.
• 5xx — Server Error: Sunucuda sorun var.

Sık karıştırılanlar

401 vs 403:

• 401 Unauthorized — “kimliğini doğrulayamadım” (login gerek).
• 403 Forbidden — “kimliğini biliyorum ama bu kaynağa yetkin yok”.

422 vs 400:

• 400 Bad Request — istemci kaynaklı bir sorun var, en tipik hâli bozuk sözdizimi (örn. bozuk JSON).
• 422 Unprocessable Content — syntax doğru ama anlam geçersiz (örn. e-posta alanında “abc”). Laravel, JSON/XHR isteklerinde default validation hatalarını 422 ile döndürür.

301 vs 308:

• 301 Moved Permanently — kalıcı yönlendirme. Fetch Standard’ı izleyen güncel istemciler POST’u GET’e düşürür, yani metot korunmaz.
• 308 Permanent Redirect — kalıcı yönlendirme, metodu korur. POST’u POST olarak yeniden yönlendirir.

502 vs 503 vs 504:

• 502 Bad Gateway — upstream geçersiz yanıt verdi (örn. PHP-FPM crash).
• 503 Service Unavailable — sunucu geçici olarak yanıt veremiyor (planlı bakım, aşırı yük).
• 504 Gateway Timeout — upstream zaman aşımına uğradı (yavaş worker).

Idempotency

Bir metodun idempotent olması, aynı isteğin defalarca yapılmasının yan etkiyi değiştirmemesi anlamına gelir:

• GET, PUT, DELETE, HEAD, OPTIONS — idempotent.
• POST, PATCH — genelde idempotent değil.

Idempotent metotlar 5xx hatasından sonra otomatik retry edilebilir. Idempotent olmayanlar (örn. ödeme alma) retry için Idempotency-Key header’ı gibi mekanizmalar gerektirir.

Yaygın anti-pattern’ler

• 200 OK ile hata döndürmek — {"error": "..."} formatında. REST istemcileri için kötü; durum kodunu kullanın.
• 404 ile yetki hatası gizlemek — “bu kaynağın var olup olmadığını sızdırmak istemiyorum”. Çoğu durumda 403 veya 401 daha açık bir yanıt. RFC 9110 yetkisiz bir kaynağı gizlemek için 403 yerine 404 dönmeye izin veriyor; bunu alışkanlık değil, bilinçli bir tercih olarak yapın.
• 500 her yerde — daha açıklayıcı kodlar var (422, 502, 503, 504). 500 sadece beklenmedik exception için.

Kaynaklar

• RFC 9110 — HTTP semantics.
• MDN HTTP Status Codes.

Gizlilik

Bu statik bir referans. Arama kutusuna yazdığınız her şey tamamen tarayıcınızda çalışır ve dışarı çıkmaz — kutunun arkasında sunucu sorgusu yok.